Cinemasofie

Wat is cinemasofie?

Cinemasofie betekent filmwijsheid en het is een woord dat nog niet voor komt in de van Dale of herkent wordt door de spellingscontrole. In mijn filosofie is cinemasofie verbonden met de ideeën van Joseph Campbell, Christopher Vogler en Manfred van Doorn. Ik verbind onder deze noemer niet alleen mythologie en film met elkaar maar ook biografie en een visie op leerprocessen. De onderlinge verbindingen van die zo verschillende disciplines wordt gevormd door de dieperliggende basisprincipes waarop ze allemaal rusten. Die principes worden vaak samengevat onder de titel: de reis van de held, maar persoonlijk vind ik dat een titel met teveel misleidende annotaties. Dan prefereer ik het begrip monomythe omdat dat in ieder geval veel meer lading kan dekken en al in zichzelf aangeeft dat het om één principe gaat. Misschien moet er een nieuw woord voor worden bedacht dat zowel cinema, mythologie, biografie en pedagogie kan verbinden. Misschien is dan monosofie wel een goed begrip: dat geeft in ieder geval aan dat er maar één wijsheid is en dat die voor alle gebieden geldt!

Wat is dan die wijsheid, die Sophia waarvan hier sprake is?

De theorie van Joseph Campbell die in zijn boek De held met de duizend gezichten wereldkundig werd gemaakt komt er op neer dat er in de wereldmythologie een bijna Platonisch idee bestaat van wat een goed verhaal is. Campbells observatie was dat er een set principes bestaat die in alle grote verhalen van de wereldculturen, in alle biografieën van religieuze leiders en in mythologieën van overal hetzelfde zijn. Campbell beschreef dit als de reis van de held en die reis volgde het spoor door 17 fasen. De reis van de held was niet zozeer de uitvinding van Campbell als wel de herkenning van een universeel ontwerp voor het vertellen van verhalen. Zoals natuurkundige wetten de fysieke wereld regeren zo heersen deze wetten over de wereld van verhalen. Het is alsof Het Verhaal ergens bestaat en alle verhalen die wij bedenken daarvan zijn afgeleid. En elk goed verhaal resoneert nog altijd zijn oorsprong.

Maar wat Campbell ontdekte, en wat door Christopher Vogler werd omgevormd tot een bruikbare vorm voor de moderne variant van verhalen vertellen: de cinema, was meer dan een mooie set principes voor verhalen. Het was een set principes voor het leven zelf. Ik geloof, met Vogler, dat de reis van de held een universeel principe bloot legt en bruikbaar maakt om niet alleen verhalen te waarderen en te schrijven maar dat het een handboek voor het leven zelf kan zijn. Vogler noemt het: a complete instruction manuel in the art of being human.

Cinemasofie heeft te maken met mensontwikkeling in de meest brede zin. Het model van de monomythe kan met evenveel recht worden toegepast op processen in ieders biografie, op de ontwikkelingsfasen van kinderen en op de verschillende fasen in een leerproces. Het is menskunde in een alternatieve vorm. Avontuurlijk en out of the box.


voor wie is cinemasofie?

Voor ouders en opvoeders die een andere kijk op leerprocessen en ontwikkeling willen leren kennen, voor verhalenliefhebbers (en wie is dat niet), voor filmkijkers en cinefielen, voor professionele opvoeders (leraren) en voor wie zijn blik op de werkelijkheid wil verruimen.

wie geeft Cinemasofie?

Frans Schobbe

Ik ben leerkracht, historicus, schrijver en cinefiel. Ik heb mij langdurig bezig gehouden met de theorie van J. Campbell en Vogler (en andere auteurs) en heb deze cursus eerder gegeven, onder meer in het filmhuis in Zwolle. Ik heb de theorie verbonden aan onderwijskundige uitgangspunten en biografische motieven zodat het ook voor ouders en docenten een interessant thema is. Normaal gesproken trekt deze cursus vooral liefhebbers van film en verhalen maar met die extra dimensie kan er een breder publiek worden aangesproken.

wanneer, hoe vaak en waar?

Data: